De Kunst van Zelforganisatie

gecertificeerd TheONE expert logo
lees in 4 min

In 1942 staat admiraal Nimitz die het commando heeft over de vloot bij Midway in de Grote Oceaan voor een van de grootste uitdagingen van zijn leven. De Japanse vloot met meer dan 180 schepen stoomt op Midway af. De vliegdekschepen zijn uitgerust met een enorme luchtsteun.

Na de verloren slag van de Amerikanen bij Pearl Harbor is Midway het laatste militaire bolwerk in de Grote Oceaan van de Amerikanen. Als Midway wordt ingenomen door de Japanners dan zijn zij heer en meester en krijgen zij de vrije hand in een enorm gebied. De admiraal had nog maar een zeer kleine vloot van een handvol schepen en enkele squadrons aanvalsvliegtuigen, een verloren slag zou je denken. Er werden echter een aantal uitzonderlijke beslissingen genomen door admiraal Nimitz.

Nieuwe spelregels

In die tijd was het normaal dat de commandanten vanaf de grond bepaalden waar de vliegtuigen naar toe gingen en wie of wat ze moesten aanvallen. Er was intensief overleg tussen piloot en commandocentrum. De commandant bepaalde uiteindelijk hoe de slag zou verlopen. Met een overweldigende macht in het vizier nam Nimitz het besluit om zijn piloten de vrije hand te geven en ze de aanval in te sturen met een paar simpele afspraken:

  • Regel 1. Luister naar je collega-piloten in de lucht
  • Regel 2. Zeg niets totdat je aangevallen wordt
  • Regel 3. Zeg wat je aanvalt

Dit bleek een meesterlijke vondst want er ontstond een unieke zelforganisatie tussen groepen piloten die natuurlijk veel beter dan hun commandanten konden overzien wat er nodig was op het slagveld. De Amerikanen versloegen de Japanse vloot en - mede door een aantal andere factoren - is deze slag heden ten dage nog steeds een schoolvoorbeeld van hoe een minimale set van regels zelforganisatie stimuleert.

De Kunst van Zelforganisatie

Regels, geen procedures

In de natuur zijn er veel voorbeelden van zelforganisatie gegenereerd door slechts een paar simpele regels. Het vliegpatroon van een zwerm vogels bijvoorbeeld ziet er erg complex uit, maar kan in computertaal teruggebracht worden tot een paar simpele regels.

  • Regel 1. Uit elkaar gaan ( vermijd dat het te druk wordt op een plek),
  • Regel 2. Uitlijnen ( stuur naar de richting waarin de vogels in de directe omgeving vliegen).
  • Regel 3. Cohesie (stuur naar de gemiddelde positie van de vogels in de omgeving).

Elke ‘boid’ (kleine groep in het geheel) functioneert als een onafhankelijke unit maar wordt geleid door een set van dezelfde regels. Als de groep een obstakel tegenkomt, neemt elke ‘boid’ onafhankelijk een beslissing over hoe de regels toe te passen binnen de huidige omstandigheden. Met als resultaat dat de hele groep succesvol om het obstakel heen vliegt.

Vrijheid van beweging op elk niveau vermindert de mate van ‘controle’ die de leider uitoefent, maar vergroot de weerbaarheid en creativiteit van de organisatie en de individuen.

Artikelwaardering: 5.0 (1 reviews)
Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Laat meer zien

Populaire artikelen

Laat meer zien

Direct contact met leiderschap experts

Bedrijfscoaching
Ben Steenstra
Ben Steenstra
Gratis
(34)
Co-founder of TheONE
Ik ben The ONE co-founder of TheONE
Anna Anderson
Anna Anderson
$ 2.28 PM
Coaching/Training
Ik ben The ONE to have you challenge your limited beliefs, take action & get results faster.
Andi Mills cowell
Andi Mills cowell
$ 1.84 PM
client experience vp
Ik ben The ONE that is an expert on all things related to client experience.
Karel Smeets
Karel Smeets
$ 1.10 PM
Entrepreneur, brandmanager
Ik ben The ONE No bullshit, practical and on point.
Lex Ouburg
Lex Ouburg
$ 0.55 PM
Serial entrepreneur
Ik ben The ONE that helps you with your business plan or other business questions